অসমৰ বিভিন্ন ঠাইৰ বৰষুমৰ নাম 

সিদিনা সামাজিক মাধ্যমত অসমৰ বিভিন্ন ঠাইৰ মানুহে দিয়া বৰষুণৰ নামবোৰ বিচাৰিছিলোঁ। বহু বন্ধুৱে ইয়াত সঁহাৰি দিছিল। আজি অলপ সময় লৈ ইয়াৰে এখন তালিকা তৈয়াৰ কৰিলোঁ। তালিকাখন আপোনালোকৰ সতে ভগাই লৈছোঁ। আমাৰ অসমীয়া ভাষাটো কিমান শুৱলা আৰু সমৃদ্ধ, আমি অসমীয়া মানুহবোৰে প্ৰকৃতিৰ সতে এতিয়াও কিমান আপোনত্ব অনুভৱ কৰোঁ তাৰ এক নথি ‘বৰষুণ’ নামৰ প্ৰাকৃতিক পৰিঘটনাটিক বুজোৱা এই শব্দবোৰৰ মাজতেই আছে। বন্ধুসকলৰ সঁহাৰিৰ মাজেৰে j বৰষুণ বুজোৱা প্ৰায় চাৰিকুৰি শব্দ ওলাই আহিছে। এই শব্দবোৰৰ মাজতেই আছে অসমীয়া মানুহৰ কল্পনাপ্ৰৱণ মনটিৰ উমান। লগতে অপৰূপ (কাঁথিৰ কুকুৰ মাটিত ননমা বৰষুণ, বোৱাৰী চমকোৱা বৰষুণ, কাঁথিৰ কুকুৰ লৰ্বা নৰা., জাকেইৰা... আদি) কাব্যিকতাও আছে।

১. ছাগলী খেদা বৰষুণ

২.কিন্ কিনীয়া বৰষুণ

৩. পিঠাগুড়িয়া/পিঠাগুড়ি সৰা বৰষুণ

৪. মুষলধাৰ বৰষুণ

৫. দবাপিটা বৰষুণ

৬. ধাৰাসাৰ বৰষুণ

৭. বৰষুণ কণিয়াইছে (সৰু সৰুকৈ দিয়া বৰষুণ)

.৮. কেৰেচীয়াকৈ মৰা বৰষুণ

৯. চিপ্ চিপীয়া বৰষুণ

১০. কাঁথিৰ কুকুৰ মাটিত ননমা বৰষুণ

১১. একজাকুৰ(বৰ জোৰেৰে) বৰষুণ লাগিছিল।

১২. বতৰে জাগল পাতিছে (আহাৰ /শাওণ মাহৰ নেৰানেপেৰা বৰষুণ, যি শেষ হ'বই নিবিচাৰে।

১৩.দোপালপিটা বৰষুণ

১৪. শিল বৰষুণ

১৫. কলহৰ কানে পানী ঢলা বৰষুণ

১৬. ধুমূহা-গাজনিৰে অহা‌ বৰষুণ

১৭. দীঘলঠেঙীয়া

১৮. ধুমাখুন্দা বৈৰ্হান

১৯. কঁপাহগুটীয়া বৰষুণ- পিঠাগুৰীয়াতকৈ ডাঙৰ কিন্তু গিজগিজীয়াতকৈ সৰু। মানে মজলীয়া বৰষুণ।

২০. নামনিৰ কথিত ভাষাত- কাঁথিৰ কুকুৰ লৰ্বা নৰা/হাথী মুতা/ ধুমাখুন্দা বৈৰ্হান- মানে প্ৰচণ্ড বৰষুণ।

২১. পেনপেনীয়া বৰষুণ- মিহিমিহিকৈ কিন্তু নেৰাকৈ বহু সময়ৰ বাবে দি থকা বৰষুণ।

২২. শাউতা ধৰা বৰষুণ

২৩. নেগেৰগেৰা বৰষুণ-এই প্ৰকাৰৰ বৰষুণে ঘৰৰ চালত নেগেৰা বজায়।

২৪. মৌচেপা বৰষুণ-ঘন আৰু মিহি বৰষুণ, চেপা মাৰিলে মৌ পৰাৰ দৰে দিয়া বৰষুণ

২৫. সতা পতা বা সতা ধৰা বৰষুণ

২৬. ঘামচি ভঙা বৰষুণ

২৭. চালে পানী কটা বৰষুণ

২৮. জাকেইৰা বা জাকেৰা (এৰি এৰি এজাক এজাক কৈ দিয়া বৰষুণ)

২৯.  ধুমাফাটা বৰষুণ

৩০.  জেপজেপীয়া বৰষুণ = একে মাত্ৰাত দীঘলীয়া সময় ধৰি দি থকা বৰষুণ।

৩১. চালে পানী কটা বৰষুণ = কেৱল চালৰ পৰা অলপ অলপ পানী সৰা সৰু-সুৰা বৰষুণ।

৩২. হাথি (হাতী) মূতা বৈহ্ৰান (বৰষুণ) = প্ৰবল বৰষুণ

৩৩.  ঘামচি ভঙা বৰষুণ = তেনেই পাতলীয়া বৰষুণ

৩৪.  ধুমা খছা/খুন্দা বৈহ্ৰাণ = প্ৰবল বৰষুণ

৩৫. কাতি মহীয়া স'তা = কাতি মাহত কেইবাদিনো ধৰি দি থকা বৰষুণ।

৩৬. লালী নিছিগা বৰষুণ = নেৰা-নেপেৰা বৰষুণ

৩৭. গা সৰকা বৰষুণ (পাতলকৈ দিয়া বৰষুণ; য'ত গাটো নিভিজে বা কম ভিজে।

৩৮.  কণা মেঘৰ বৰষুণ (বতৰ ফৰকাল অৱস্থাত ঘপহ্‌কৈ দি ঘপহ্‌কৈ নাইকীয়া হোৱা বৰষুণ। এই বৰষুণ সেৰেঙাকৈ দিয়ে।)

৩৯. চালনি সৰকা বৰষুণ

৪০. হুৰমূৰকৈ অহা বৰষুণ

৪১. কেৰাণী খেদা বৰষুণ

৪২. ৰিম-ঝিম বৰষুণ

৪৩. দেৱতাহেন বৰষুণ ( ইয়াত পৰিছে ওচৰতে পৰা নাই লগতে ৰদো ফটফটিয়াকৈ পৰে)

৪৪. টিপ টিপ বৰষুণ

৪৫. ঝিপ ঝিপ বৰষুণ

৪৬. কাইতালি বৃষ্টি

৪৭. চৈতালী ঢল

৪৮. ঢল বৰষুণ

৪৯. শিলাবৃষ্টি

৫০. ঝৰ বৃষ্টি

৫১. তুফান

৫২. চালে পানী কাটপে খেদা

৫৩. ছাগাল খেদা

৫৪ দাউৰা বৰষুণ ( পতকৈ আহি গুছি যোৱা),

৫৫. চালঙি সৰকা বৰষুণ 

৫৬. নেকনেকীয়া বৰষুণ( ডাঙৰকৈ অহা বৰষুণজাকৰ জোৰ অলপ কমি আকৌ তাতকৈ অধিক জোৰে অহা দীৰ্ঘ সময় ধৰি হোৱা বৰষুণ।)

৫৭. দপদপীয়া বৰষুণ ( দপদপাই দৌৰি অহাৰ দৰে আৱাজ কৰি জোৰেৰে অহা বৰষুণ।

৫৮.  ছাল উৰুখা বৰষুণ ।

৫৯. ৰ'দৰ আগৰ বৰষুণ।(এফালে ৰ'দ ওলাই থাকোঁতে আনফালে অলপ সময়ৰ কাৰণে দিয়া বৰষুণ ।)

৬০. বোৱাৰী চমকোৱা বৰষুণ (হঠাতে হুৰমূৰকৈ অহা বৰষুণ আৰু অলপ পিছতে নোহোৱা হোৱা। বোৱাৰী সকলে বৰষুণ অহা দেখি মেলি থোৱা কাপোৰ আনিবলৈ যাওঁতেই বৰষুণ নোহোৱা হোৱা।)

৬১. সাউতা লাগা বৰষুণ(অম্বুবাচীৰ সময়ত একেৰাহে দিয়া বৰষুণ)

৬২. নামনিৰ মাছমৰীয়া সকলৰ মাজত প্ৰসিদ্ধ হ'ল, ইলিছ নমা বৰষুণ

৬৩. কলহৰ কানে পানী নকটা বৰষুণ

৬৪. কপাহগুটীয়া বৰষুণ

৬৫. কাৰো মাত ক’তো নুশুনা বৰষুণ৷ (বৰষুণৰ শব্দত ক’তো কাৰো মাত শুনা নাযায়৷)

৬৬. জাগল ধৰা বৰষুণ

৬৭. শিয়ালৰ বিয়া দিয়া বৰষুণ। ৰদ আৰু বৰষুণ একেলগে হ’লে।

৬৮. আবতৰীয়া বৰষুণ

 ৬৯. টপটপীয়া বৰষুণ– টুপ-টাপকৈ টিনৰ চালত পৰা সৰু বৰষুণ

৭০.ঝমঝমীয়া বৰষুণ– এনেকৈ সৰে যেন আকাশে গামোচা নিংৰি দিছে

৭১.বৰষুণ টুকুৰিছে– অলপ অলপকৈ, লাজ লাজকৈ সৰা বৰষুণ

৭২. আন্ধাৰ কৰা বৰষুণ – দুপৰীয়া আন্ধাৰ কৰি অহা দবাপিটা বৰষুণ

৭৩সন্ধিয়া বৰষুণ– “সাঁজৰ বৰষুণে মাটিৰ গোন্ধ বঢ়ায়” বুলি কোৱা বৰষুণ

৭৪. মাহেকীয়া বৰষুণ– আহাৰ-শাওণৰ সেই নেৰানেপেৰা বৰষুণ, বতৰে জাগল পতাৰ ভায়েক

৭৫. বোঁটামৰা বৰষুণ – বতাহৰ লগত বেঁকা হৈ অহা বৰষুণ

৭৬. পানী ছটি বৰষুণ– বৰষুণ আৰম্ভ হ’বৰ আগৰ ফোটা-ফোটা ছটা

৭৭. কাউৰী তিতা বৰষুণ– কাউৰীও তিতি যায়, মানুহৰ কথা কি ক’ম – ইমান দবাপিটা

 #প্ৰসংগ_জুবিন_গাৰ্গ_মাৰ্ক্সবাদ_শংকৰদেৱ

PIC-social media

জুবিন গাৰ্গ কমিউনিষ্ট আছিল নেকি? জুবিন আকৌ কেনেকৈ কমিউনিষ্ট হ'ল?

এইটো বিতৰ্ক চলি আছিলেই , তাৰ ওপৰতে ওলালহি শংকৰদেৱ বাঁওপন্থী হয়নে নহয়, সেইটো বিতৰ্ক।

দুয়োটা পক্ষৰ বাদ-বিবাদবোৰ চাই আছোঁ। ই আমাক আহ‌্লাদিতও কৰিছে। সমাজৰ প্ৰগতিৰ আধাৰ এই বিতৰ্কবোৰেই। মতামতৰ এই দ্বন্দ্ব আৰু সংঘাতৰ মাজেৰেই প্ৰগতিশীল ধাৰাটোৰ জয়‌ হ'ব, আনটো লাহে লাহে নাইকিয়া হৈ যাব। বিশেষকৈ তৰুণ প্ৰজন্মৰ যুক্তি -তৰ্কবোৰে আকৰ্ষণ কৰিছে।‌

যি সময়ত শংকৰদেৱৰ জন্ম হৈছিল, সেই সময়ত মাৰ্ক্সবাদী তত্ত্ব বাদেই , পৃথিৱী সূৰ্যৰ চাৰিওফালে ঘূৰে বুলি ক'বলৈ গেলিলিওৰেই জন্ম হোৱা নাই। সোঁতৰ বিপৰীতে কথা ক'বলৈ সাহস

কৰা বাবে গেলিলিওৱে জীৱনত কি শাস্তি ভোগ কৰিবলগা হ'ল আমি সকলোৱে জানো।

শংকৰদেৱে একশৰণ ভাগৱতী ধৰ্মৰ প্ৰৱৰ্তক আছিল। কিন্তু যুগৰ প্ৰেক্ষাত শংকৰদেৱ এজন বিদ্ৰোহীও আছিল। সেই সময়তে তেখেতে কৈছিল -

"‌ব্ৰাহ্মণত চণ্ডালত নিবিচাৰি কূল।‌

দাতাত চোৰত যেন দৃষ্টি সমতূল।l"

আৰু কৈছিল,

"কুক্কৰ, শৃগাল‌, গদৰ্ভৰো আত্মাৰাম।

জানিয়া সবাকো পৰি কৰিয়া প্ৰণাম।।"

সেই যুগতে নগাৰ‌ নৰোত্তম, গাৰোৰ গোবিন্দ, মুছলমান চান্দসাই আছিল একশৰণ নামধৰ্মৰ প্ৰধান প্ৰচাৰক। সকলো জনগোষ্ঠীৰ সাজপাৰ,‌গীত -নৃত্যৰ সমলেৰে তেখেতে অসমীয়া সাহিত্য -সাংস্কৃতি- বৰভেটি গঢ়িছিল। যাক ভাঙিবলৈ চেষ্টা কৰি আজিও ৰজাঘৰীয়া সফল হোৱা নাই। সেইবাবেই শংকৰদেৱ বিপ্লৱী চেতনাৰ অধিকাৰী।

কিন্তু সেইজন‌ শংকৰদেৱক‌ আৱিস্কাৰ কৰিবলৈ আমি ৰসৰাজ লক্ষ্মীনাথ বেজবৰুৱা, বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভা, জ্যোতিপ্ৰসাদ আগৰৱালালৈকে অপেক্ষা কৰিব লগা নহ'লজানো! কিয়নো ধৰ্মৰ সদাগৰসকলে মানুহ শংকৰদেৱক মৃত্যুৰ পিছতে ঈশ্বৰ বনাই দিলে। শূদ্ৰই কীৰ্তন পুথি চুব নোৱাৰাৰ ব্যৱস্থা কৰিলে। উজনিৰ সত্ৰত গোস্বামীৰ বাদে আনসকলে আজিও সত্ৰাধিকাৰ হ'ব নোৱাৰে। জাতি-ভেদ নমনা শংকৰদেৱৰ আদৰ্শক বিকৃত কৰিয়েই এইবোৰ চলা নাইনে? এনে ষড়যন্ত্ৰৰপৰা উদ্ধাৰ পাবলৈ শংকৰদেৱ কেইবাটাও শতিকালৈ ল'বলগীয়া হ'ল।

শংকৰদেৱৰ আদৰ্শৰ পুনৰ আৱিষ্কাৰৰ এই কথাবোৰ আগ্ৰহীসকলে পঢ়া উচিত। শংকৰদেৱৰ দৰ্শনৰ আটাইতকৈ বিস্তৃত আৰু বিজ্ঞানসন্মত বিচাৰ কৰিছে ড০ হীৰেন গোহাঁয়ে। তেখেতৰ "কীৰ্তন পুথিৰ ৰস বিচাৰ" আৰু "শংকৰদেৱ সন্দৰ্শন" অৱশ্যে পঠনীয়। এটা কথা, সামাজিক মাধ্যমত যুক্তি-তৰ্ক কৰিবলৈ হ'লেও এইবোৰ পঢ়ি লব লাগিব। শূন্যতে গদা ঘূৰাই লাভ নাই।

জুবিন গাৰ্গো বিপ্লৱী চেতনাৰ অধিকাৰী। অসমৰ লোকসংগীতৰ প্ৰতিটো ধাৰাকে তেওঁ নৱজীৱন দি এগৰাকী গণশিল্পীৰ দায়িত্ব পালন কৰি গৈছে। বৰগীত, বনগীত, নিচুকনি গীত- কি গোৱা নাই তেওঁ। যুগদ্ৰষ্টা শিল্পীয়ে দায়িত্ব বুজিয়েই লোক সংগীতৰ ধাৰাক এনেকৈ নতুন জীৱন দিয়ে। অথচ জুবিন গাৰ্গক গণশিল্পী বুলি ক'লে বহুতৰ খঙেই উঠে।

জুবিন গাৰ্গে বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভাক কলাগুৰু বুলি মান্যতা দিছে। বহুতে বিষ্ণু প্ৰসাদ ৰাভাক কলাগুৰু বুলি ক'বলৈ নিবিচাৰে। কলাগুৰু তেওঁ হয়েই, কিন্তু মাথোন কলাগুৰু নহয়। বিষ্ণূ ৰাভাৰ সামগ্ৰীক‌পৰিচিতিৰ আভা ইমান সংকীৰ্ণ নহয়। সাম্যৰ ববে, সমতাৰ বাবে, এখন শ্ৰেণীহীন সমাজ গঢ়াৰ বাবে এখন হাতত বন্দুক আৰু আনখন হাতত কলম তুলি লোৱা বিৰল বিপ্লৱী তেওঁ। সেইবাবেই তেওঁ সৈনিকশিল্পী আৰু একে সময়তে কলাগুৰুও ।

কা আন্দোলনৰ পৰৱৰ্তী সময়ত জুবিন গাৰ্গৰ ৰাজনৈতিক চেতনাস্ৰোতৰ তুমুল উত্তৰণ ঘটিছিল। ৰীতা চৌধুৰী বাইদেউক দিয়া সাক্ষাৎকাৰটোত বহু কথা তেওঁ স্পষ্টকৈ কৈছে।

একোজন সৃষ্টিশীল মানুহ যুগৰ মেজাজেৰে গঢ় লয়। অনেক প্ৰবীণে নবীনৰ এই মেজাজ মানি ল'ব নিবিচাৰে। দিলীপ শৰ্মা জন্মশতবৰ্ষ সামৰণি অনুষ্ঠানৰ দিনা দেখিলোঁ গণমাধ্যমত থকা তৰুণ শিল্পী এজন জ্যেষ্ঠসকলৰ মাজত চুচুক -চামাককৈ ইফাল-সিফাল কৰি আছে। হয়তো কোনেও বিশেষ দায়িত্বও দিয়া নাই। '"কিনো মুজুং-মাজাং লৰা এইটো' বুলি চাগে মনে মনে অলপ judgemental হৈছিলোঁ। কিন্তু দুদিন পিছতে মাৰ্শ্বেল বৰুৱাই ছবি অঁকাৰ সময়ত তৰ্জন-গৰ্জন কৰি শ্ল'গান দিয়া দেখিলোঁ। বুজিলোঁ -যুগৰ মেজাজ য'ত প্ৰতিফলিত হ'ব, প্ৰজন্মও তাতেই থাকিব।

অনেক তৰুণে আক্ষেপ কৰে- 'বুঢ়াকেইটাই আমালৈ বাট এৰি নিদিয়ে। চব occupy কৰি ৰাখিছে।' - নতুনলৈ

বাট এৰি দিবলৈ জানিব লাগে। দায়িত্বৰ ভাৰ এৰি দিব লাগে। এয়াও এটা কলা।

বহুত তৰুণ সৃষ্টিশীল সত্ত্বাই ৰাজপথৰ সংগ্ৰামক উপলুঙা কৰা দেখিবলৈ পাওঁ। আৰে, মানুহৰ কল্যাণৰ হকে বুকুত একুৰা জুই জ্বলাই ল'ব পৰা নাই যদি, সমাজৰ অন্যায় -অবিচাৰৰ বিৰুদ্ধে বুকুত এটি বিদ্ৰোহী সত্ত্বা লালন কৰা নাই যদি তুমিনো কিহৰ সৃষ্টিকৰ্তা? তাতকৈ দেখোন ৰজাঘৰীয়াৰ তৈলমৰ্দনৰ সংগীতত খুটি তাল বজোৱাই ভাল।

 

 বিষয় নাৰীবাদ

নাৰীবাদ সম্পৰ্কত পৰহি কিছু কথা লিখিছিলোঁ। বহুতে ফে’চবুকৰ পাততে সঁহাৰি দিছিল। দুই এগৰাকীয়ে ফোনত আৰু ৱাটছএপ মেছেজ কৰিছিল।ইয়াৰে তিনিগৰাকীৰ কথাহে কবলৈ মন গৈছে।

এগৰাকী উচ্চশিক্ষাৰ প্ৰতিষ্ঠানৰ নাৰী, পেশাগতভাৱে শিক্ষক। তেখেতে ক’লে, কথাখিনি তেওঁৰ জীৱনৰ লগত অভিজ্ঞতাৰ সতে হুবহু মিলিছে। গ্ৰন্থ প্ৰকাশনৰ বেলিকা কিদৰে তেওঁৰ হৈ আনে সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰিছিল, তাকেই কৈছিল। এগৰাকী নাৰী বাবেই পুৰুষতান্ত্ৰিক আধিপত্যবাদ দেখুৱাই  কিদৰে তেখেতক প্ৰাপ্য সন্মানৰপৰা বঞ্চিত কৰা হৈছিল। তেখেতে সুধিলে- আপুনি এই কথাখিনি কিদৰে জানিলে?

মই কিন্তু জনা নাছিলোঁ।

ফোনত কথা পতা আন এগৰাকীয়ে স্বাধীন ব্যৱসায় কৰে। এগৰাকীয়ে আকৌ ৱাচটএপত কিছু কথা ক’লে।

সামাজিক মাধ্যমৰ মঞ্চ হিচাপে সাধাৰণতে ফে’চবুকেই আমাৰ প্ৰিয়। আমি লিখা কথাৰ ইয়াতেই সঁহাৰি জনালে ভালপাওঁ। সামাজিক মাধ্যমত লিখা যিকোনো বিষয়ৰ ওপৰত আকৌ এবাৰ কাৰোবাৰ সতে ফোনত সুকীয়াকৈ (বিশেষভাৱে!) কথা পাতিবলৈ সময় নাই। আমাৰ দৰে মানুহৰো সময় কম, এই কথা কোনে বুজে! বহুতেই তেনে কৰি বিৰক্ত কৰে। যেন দিনৰ দিনটো আমি সামাজিক মাধ্যমতে বৰশী টোপাই থাকোঁ! 

অৱশ্যে কিছুমানৰ হাত-ভৰি বন্ধাও থাকে। সকলো কথা সকলোৱে জনাকৈ মুকলি কৰিব নোৱাৰে। অলপ কথা পাতি হাল্কা হবলৈ বিচাৰে। শিক্ষাৰ সতে জড়িত নাৰীগৰাকীৰ অৱস্থাও এনেকুৱাই। 

মুঠতে বুজিলোঁ-সেইদিনা লিখা কথাখিনি কথাখিনি বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত কাম কৰা মানুহৰ (বিশেষকৈ নাৰীৰ) অবিজ্ঞতাৰ হুবহু সতে মিলি গৈছে। বিভিন্ন এন জি অ’, মানে বেচৰকাৰী খণ্ডত কাম কৰা এগৰাকী অতি উচ্চ শিক্ষিত তেনে নাৰীৰ সতে  অৱশ্যে মোৰ কিছু বন্ধুত্বই আছে। তেখেতেও অলেখ অভিজ্ঞতাৰ বিষয়ে কেতিয়াবা আলোচনা কৰে।

মুঠতে বুজা গ’ল যে,  নাৰীবাদ সন্দৰ্ভত আমাৰ সেই বক্তব্য বহুজনৰ অভিজ্ঞতাৰ প্ৰতিনিধিমূলক হৈ উঠিছে। এয়াই  আমাৰ সফলতা বুলি ভাবোঁ। সাংবাদিক হিচাপে যেতিয়া গোষ্ঠী-সংঘৰ্ষৰ এলেকাবোৰত ৰিপৰ্টিং কৰিবলৈ গৈছিলোঁ, তেতিয়াই প্ৰথমবাৰৰ বাবে  বাস্তৱতাৰ আধাৰত দেখিছিলোঁ কি ভয়ংকৰ ধৰণে নাৰীক শোষণ কৰা হয়। লাহে লাহে ধাৰণাবোৰ পৰিপক্ক হৈ আহিছিল। কোকৰাঝাৰ জিলাত  গোষ্ঠী সংঘৰ্ষত আক্ৰান্ত হৈ আশ্ৰয় শিৱিৰত দহবছৰতকৈও অধিককাল থকা লোকসকলক দেখিছিলোঁ । চাৰিওফালে নাৰী সৰবৰাহৰ বেহা, অথচ কেম্প মেনেজমেণ্ট কমিটিবোৰত এগৰাকীও নাৰীসদস্য নাই! তেওঁলোকে নিজৰ দুৰ্দশাবোৰ কাৰ আগত ক’ব! এই সকলো কথা ‘জেৰেই হাগ্ৰামায়া গাব’ নামৰ উপন্যাসত লিখা আছে।

‘উইমেন ফিচাৰ্চ চাৰ্ভিচ’ নামৰ এটি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংবাদ মাধ্যমৰ বাবে ৰিপৰ্টিং কৰিছিলোঁ । চল্লিছখন দেশত তেওঁলোকৰ সাংবাদিক আছিল, সকলো মহিলা। আমি এটা দল হিচাপে কাম কৰিছিলোঁ। একোটা প্ৰতিবেদনৰ বাবে ১০,০০০ টকালৈকে মাননি পাইছিলোঁ। এসময়ৰ ‘দ্য ইণ্ডিয়ান এক্সপ্ৰেছ’ কাকতৰ আবাসিক সম্পাদক পামেলা ফিলিপ’ছ আছিল আমাৰ সঞ্চালক। জলবায়ু পৰিবৰ্তন আৰু নাৰী, সংঘাতৰ পৰিবেশ আৰু নাৰী- আদি মহিলাৰ সতে সম্পৰ্কিত নানা বিষয়ৰ ওপৰত আমি ধাৰাবাহিকভাৱে  প্ৰতিবেদন লিখিছিলোঁ। ধুবৰীৰ ১০ বছৰীয়া বিড়ি শ্ৰমিক এজনীৰ ওপৰত লিখা প্ৰতিবেদন একেসময়তে তেৰখন দেশক প্ৰকাশ হৈছিল। এইবোৰ আমাৰ জীৱনৰ বৰ উৎসাহপূৰ্ণ কথা। 

সাংবাদিক হিচাপে আমাৰ জীৱনত তিনিটা ৰাষ্ট্ৰীয় বঁটা আছে। ইয়াৰে দুটা নাৰী বিষয়ক প্ৰতিবেদনবোৰৰ বাবেই। যিকোনো প্ৰতিকূল পৰিবেশৰ আটাইতকৈ বোছিকৈ পীডি়তসকলেই নাৰী আৰু শিশু-এই কথাটোকেই বিশ্বাস কৰোঁ। তত্ত্ব আৰু বাস্তৱৰ সংযোগ ঘটাবলৈ যথেষ্ট পঢ়া-শুনা কৰিবলগীয়া হয়।

গতিকে সকলোৱে ধৰি লব পাৰে, কথা আমি হুজুগত নিলিখোঁ ।মুখচুপতি মাৰিবলৈ, আৰ ঘৰে-তাৰ ঘৰে কতাৰ মহলা দিবলৈ  আমাৰ সময় নাই। ৰিপ’ৰ্টিং কৰোঁতে নাৰীবাদ পঢ়িবলগীয়া হয়, সমাজবাস্তৱতাৰ আধাৰত তাক নিৰ্মম কষটি শিলত চাবলগীয়া হয়। আপোনালোকে কিমান শতাংশ নাৰীয়ে পুৰুষক শোষণ কৰে তাৰ যি হিচাপ দিয়ে, তিৰি-মৰদৰ সম্পৰ্কৰ ওপৰত সন্দেহবাদিতাৰ যি লেবেল আমাৰ ওপৰত লগায়- তাৰ সতে আমাৰ প্ৰফেশ্যনেল জীৱনত আমি নাৰীবাদৰ  যি অভিজ্ঞতা লাভ কৰোঁ-সেইবোৰৰ কোনো সম্পৰ্ক নাই। জীৱন আমি নিজ হাতে গঢ়ি লৈছোঁ, কাৰোবাক সন্তুষ্ট কৰি নহয়। লাহে লাহে এই সকলোবোৰে আমাৰ ভিতৰত এজন সৃষ্টিশীল লেখকৰো জন্ম দিছে, যি সত্ত্বাক আমি সন্মান কৰোঁ। এই লেখকজনো বাস্তৱৰ অভিজ্ঞতাৰে পুষ্ট এজন লোক। যাৰ এটা তৃতীয় নয়ন থাকে। থকা উচিত। নিজৰপ্ৰতি থকা দায়িত্ব সঠিকবাৱে পালন নকৰাজনেহে ফোনে ফোনে পৰচৰ্চাৰ আশ্ৰয় লবলগীয়া হয়।

এতিয়াও কওঁ- আমাৰ সমাজত বিহু কমিটিৰপৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰগতিশীল দল-সংগঠনলৈকে হাজাৰ হাজাৰ সংগঠন আছে। দুই-এক ছাত্ৰ সংগঠনৰ দৰে সংগঠন বাদ দিলে, ৰাজ্যিক বা সৰ্ববাৰতীয় পৰ্যায়ত আন সংগঠনবোৰৰ নেত্বতত কেইগৰাকী নাৰী আছে? কোনোবাই হিচাপ দিব পাৰিবনে? নো, তেওঁলোকৰ যোগ্যতা নাই? 

পুৰুষতান্ত্ৰিক মানসিকতাৰ বাবেই নাৰীবাদী সংগঠনতো কেতিয়াবা নাৰী নাৰীৰ শত্ৰু হৈ উঠে। পকচ’ আইনৰ আওতাত আহিবলগীয়াজনো পুৰুষতন্ত্ৰৰ আধিপত্যবাদী মানসিকতাৰ বলতে কেতিয়াবা সাৰি যাব পাৰে।  কথাবোৰ মনত ৰখা ভাল। 

মূল লিখনিটো ঃ 

সামাজিক কামত জড়িত হৈ থকা এগৰাকী নাৰীৰ  সকলো সংগ্ৰামৰ ভিতৰতে নিজাকৈ  এখন সংগ্ৰাম থাকে। এই সংগ্ৰাম হৈছে পুৰুষতন্ত্ৰৰ বিৰুদ্ধে নিজৰ মৰ্যদা আৰু স্বাধিকাৰ সাব্যস্ত কৰাৰ সংগ্ৰাম।  এই সংগ্ৰামখনৰ‌ বাবে নাৰী এগৰাকীয়ে ৰাজপথত সুকীয়া এখন আন্দোলন কৰিব নালাগে। তেওঁ নিয়োজিত হৈ থকা কৰ্মক্ষেত্ৰ, দল-সংগঠনৰ ভিতৰতে এই যুদ্ধ সফলভাৱে চলাই নিবলগীয়া হয়।

বিভিন্ন দল-সংগঠনৰ ভিতৰভাগত নি:স্বাৰ্থভাৱে কাম কৰি অহা, মনত কোনো প্ৰশ্ন নকৰাকৈ ৰবটৰ দৰে কেৱল সিদ্ধান্ত পালন কৰি যোৱা কিছু গুণী-জ্ঞানী নাৰী আমি লগ পাই থাকোঁ। তেওঁলোকে একোটা সংগঠনৰ সকলোবোৰ সাংগঠনিক কাম কৰে, সকলোকে মৰমেৰে আৱৰি‌ ৰাখে।‌ কিন্তু বিনিময়ত কি পায়! তেওঁলোকৰ‌ হতুৱাই সকলো কাম কৰাই কামটোৰ সাফল্যৰ বেলিকা পুৰুষ এজনৰ মোহৰ মাৰি দিয়া‌ হয়। যুক্তি এয়ে যে- 'তোমাৰ নামত মোহৰ মাৰিলে বস্তুটো/ ধাৰণাটো/কিতাপখন/আলোচনীখন নচলিব, গতিকে তেখেতৰ(পুৰুষ এজনৰ) নামতে যাওক দিয়া।'।

যিমানেই গুণী জ্ঞানী নহওক, নাৰীগৰাকীয়েও মানি লয়। ল'বলৈ বাধ্য ।যুক্তি-তৰ্ক কৰিলে যে আনসকলে বেয়া পাব! নাৰীয়ে যুক্তি-তৰ্ক কৰি পৰিবেশ বেয়া কৰা অনুচিত।

এই মানি লোৱা নীতিৰ বাবেই এটা সময়ত গৈ গৈ যেতিয়া তেওঁক প্ৰাপ্যৰ পৰা বঞ্চিত কৰি আন কোনোবাই  অগণতান্ত্ৰিকভাৱে তেওঁৰ হৈ সিদ্ধান্ত লৈ লয়, তেতিয়া অন্তৰত দুখ পালেও সহি-সামৰি মনে মনে থাকিবলগীয়া হয়।

আজিৰ সমাজত বিহু সমিতিৰ পৰা আৰম্ভ কৰি প্ৰগতিশীলসকললৈকে হাজাৰ হাজাৰ দল-সংগঠন আছে। এইবোৰৰ সিদ্ধান্ত নিৰ্ণয় প্ৰক্ৰিয়াত নাৰীৰ স্থান ক'ত? তেওঁ জানো নেতৃত্ব ল'ব পাৰিব, সময় দিব পাৰিব- এই প্ৰশ্ন উঠিবই ।

দল-সংগঠনবোৰত নাৰী‌ প্ৰায়ে কাৰোবাৰ বাবে মাতৃতুল্য, কাৰোবাৰ বাবে ভগ্নীসম। কাচিৎহে ব্যতিক্ৰম দেখা যায়।

অৱসৰৰ পিছতো আজিকালি বহু লোক বিভিন্ন সামাজিককামত জড়িত হয়। তাতো নেতৃত্বত পুৰুষৰেই প্ৰাধান্য ।

আচলতে সেই আপোচকামী নাৰীসকল দ্বৈত -সত্তাত ওলমি থাকে। সামাজিক কাম -কাজত জড়িত হোৱাৰ সূত্ৰে মানুহৰ মনত তেখেত আগৰণুৱা বুলি এটা ধাৰণা থাকিলেও বাস্তৱত সি এক প্ৰহসন হৈ উঠে।

এই সকলোবোৰে ক্ষতি কৰে পুৰুষ-নাৰীৰ সমান‌ অধিকাৰৰ  বাবে সাহসেৰে আৰু সততাৰে কাম কৰি অহা‌ পুৰুষ আৰু নাৰীসকলৰ। হয়, নাৰীবাদৰ বিষয়টো কেৱল নাৰীৰ বিষয় নহয়। ই পুৰুষ-নাৰী সকলোৰে বিষয়।  

বহুতে নাৰীবাদৰ‌ বিষয়টো পতি-পত্নীৰ কাজিয়াৰ দৰে আপাতত স্থুল বিষয়ৰ মাজলৈ সুমুৱাই আনে। এয়া অধ্যয়নহীনতাৰ পৰিচায়ক। কেতিয়াবা নাৰীয়ে পুৰুষক শাৰীৰীক/মানসিক অত্যাচাৰ কৰে আৰু কেতিয়াবা পুৰুষে নাৰীক শাৰীৰীক/মানসিক অত্যাচাৰ কৰে।

বহু সফল পুৰুষ থাকে, যি নিজৰ উত্থানৰ বাটত পত্নীগৰাকীক ব্যক্তিগত সহায়ক বা জখলাৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰে। বহুতো সফল নাৰীও থাকে, যি নিজৰ উত্থানৰ বাটত পতিক ব্যক্তিগত সহায়ক বা জখলাৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰে ।এয়া  নাৰীবাদ নহয়।

নাৰীবাদ হৈছে সমাজত নাৰী আৰু পুৰুষ দুয়ো সমানবুলি প্ৰতিষ্ঠা কৰা যুঁজখনত চামিল হৈ থকা পুৰুষ আৰু নাৰীসকলৰ একত্ৰিত যঁজ- যিপুৰুষতন্ত্ৰ নামৰ ব্যৱস্থাটোৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়ে।

কিছু সৌভাগ্যৱান নাৰীয়ে ঘৰতে তেনে একোজন যোদ্ধাক সহযাত্ৰী হিচাপে লাভ কৰে। তলৰ ফটোদুখনেই তাৰ‌ প্ৰমাণ।

প্ৰথমখন বিশিষ্ট ফটো চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাতা এহছান মজিদে তোলা, আনখন‌ কোনে তুলি পঠিয়াই দিছে, ধৰিব পৰা নাই। হাত কেইখন আমাৰ দুজনৰ।

 

 

 

মাটিমাত- দেৱৰাজ মিলিৰ প্ৰতিশ্ৰুতিৰ কাব্য সংকলন

ৰত্না ভৰালী তালুকদাৰ

এখন কাব্যসংকলনৰ নাম যেতিয়া ‘মাটিমাত' হয়, তেতিয়া আমাৰ  দৰে অনুসন্ধিৎসু  লোকৰ মনত এটা প্ৰশ্ন জাগে-কবিয়ে এই শব্দৰ উঁহ ক'ত বিচাৰি পালে?  প্ৰশ্ন জাগে- কবিয়ে মাতিব খোজা মাতটোৱে মাটি স্পৰ্শ কৰি আহিছে, নে মাটিৰ গভীৰৰপৰা ওলাইছে। ঊঁইচিৰিঙাৰ মাতৰ দৰে!   

সংলটিত  কবিয়ে আমালৈ লৈ  আনিছে  মাটিৰ এটা মাত, যি মাতে আপাতত  সৰল  আৰু তীক্ষ্ণ চিত্ৰকল্পৰ  মাজেৰে  আমাৰ  মগজু ভেদি গৈছে। কবিতােবাৰ পঢ়ি ভাৱ হৈছে  ভবিষ্যতে অসমীয়া কাব্যজগতৰ  এটি  অমাতৰ মাত হৈ উঠাৰ  বহু সম্ভাৱনা ‘মাটিমাত'ত লুকাই আছে।

কবিতাসমূহৰ   পঠনে কয়,   কবিয়ে   গোষ্ঠী চেতনা আৰু লোকজ চেতনাৰৰপৰা  দৃষ্টি  প্ৰসাৰিত কৰিছে   সমকালীন, জটিল বাস্তৱলৈ । ‘মাটিমাত'ৰ কবিতা কাব্যসংকলনত আচলতে কেইবাটিও মাত আছে। তাৰে এটা মাত কবিৰ নিজা গোষ্ঠী পৰিচিতিৰ। এই মাতটোৱেই  সংকলনটিৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী মাত, ইয়েই ভেটি। অসমীয়া ভাষাত  কাব্য চৰ্চা কৰা এজন  কবিৰ নাম যেতিয়া দেৱৰাজ মিলি হয়, তেতিয়া আমি বুজিব লাগিব যে সেই কবিয়ে একেটি সময়তে দুটি  পৰিচিতি  বহন কৰি আনিছে।  এই পৰিচিতিয়ে  সাহিত্যলৈ অযুত সম্ভাৱনা কঢ়িয়াই অনাৰ দুৱাৰ মুকলি কৰি ৰাখে-বিশেষতঃ  যেতিয়া সি গোষ্ঠীৰ প্ৰতি থকা দায়িত্ববোধ আৰু  নিষ্ঠাৰে  সিক্ত  হৈ  আহে। সেইবাবেই  অসমীয়া ভাষাৰে সাহিত্যৰ সাধনা  কৰা  জনগোষ্ঠীয় মূলৰপৰা অহা কবি-সাহিতি্যকলৈ আমাৰ বিশেষ হেঁপাহ এটি থাকে। তেওঁলোকে বোকেচাত আৰু এটা পৰিচিতি  কঢ়িয়াই  ফুৰে।  অসমীয়া  জনজীৱনৰ আৱৰ্ততে শতিকাৰ পিছত শতিকা ধৰি বাস কৰি থকা অনেক জাতি-গোষ্ঠীৰ সাংস্কৃতিক,  অৰ্থনৈতিক,  ৰাজনৈতিক  আৰু সামাজিক জীৱনৰ দেখা-অদেখা  কাৰকবোৰে  গঠন কৰা তেওঁলোকৰ জীৱন আপাতত সৰল, কিন্তু সহজ নহয়। এই সৰলতাৰ কথা কবলৈ গৈ  গোষ্ঠীজীৱনৰপৰা  আহি  কাব্য চৰ্চা কৰা বহুতো কবি-সাহিতি্যকে আন এখন সমাজৰ  বাবে অজানা  গোষ্ঠীৰ পৰিচিতিৰ চিত্ৰকল্পবোৰ ৰোমাণ্টিক ভাবালুতা হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। কিন্তু এখন জনগোষ্ঠীয় সমাজ  মানে কেৱল ৰোমান্স নহয়।  অনেক দ্বন্দ্ব  থাকে তাত, থাকে  অনেক সংঘাত।  থাকে বেদনা।  থাকে আঘাত।  তাৰ  মাজেৰেহে  গোষ্ঠীজীৱন  আগবাঢ়ি  যায়। যিসকলে  এই  দ্বন্দ্ব  আৰু সংঘাতবোৰৰ কথা  সহিত্যতত কবলৈ বিচাৰে,  তেওঁলোকৰ বাবে  সেই যাত্ৰা হৈ উঠে  কঠোৰ আৰু কঠিন জীৱনৰ  চৰ্য্যা। এক দায়িত্ব।  সাহিত্যৰ দীঘলীয়া বাট।

দেৱৰাজ মিলি  দ্বিতীয়খন জগতৰ  কবি। কাব্যজগতত তেওঁৰ খোজ বহু পৰিমাণে দৃঢ়। অন্বেষণ নিজা। কবিতাত  তেওঁৰ  চিত্ৰকল্পৰ ভাষাও নিজস্বতাৰে সমৃদ্ধ। 

‘ভগা ডলাত বগা চাউল

মাই সৰু সৰু শিলগুটি বাচে । কলিজাত কটা দাগ। শিলতো শিল্প ।

জনাই জানে।'

(সেই দীঘল দিনবোৰত)

এই নিৰ্মেদ চিত্ৰকল্পটিয়ে আকালৰ  দিনৰ অলেখ ছবি আমাৰ সন্মুখলৈ লৈ আনে। সকলোৱে জনা কথা যে,  এই     ভগা ডলা সুখৰ দিনৰ  চিত্ৰকল্প  নহয়। কিন্তু সকলোৰে বাবে  উহ্য হৈ ৰোৱা  ক থাটো হৈছে  যে,  গাৱঁৰ  কৃষক  ৰাইজৰ  বাবে  বগা চাউলো সুখৰ দিনৰ চিত্ৰকল্প নহয়। যি গোষ্ঠীত কবিৰ বাস, তাত  মিহি   চাউলৰ বগা ভাত সুখৰ দিনত নচলে। টান,  উখোৱা চাউলহে চলে। বগা ভাত দুঃসময়তহে খাবলগীয়াত পৰে। যেতিয়া আকাল হয়, তেতিয়াহে চৰকাৰে দিয়া শিলগুটি মিহলোৱা চাউল খাবলগীয়া হয়। কিবতাৰ শিৰোনামো  ব্যঞ্জনাময়।  কথাতে  কয় বোলে, দুখৰ দিন নাযায়-নুপুৱায়। দুখৰ দিনবোৰ  সঁচাকৈয়ে যেন  দীঘল।  সেয়েহে   কবিয়ে যথাৰ্থতে  কবিতাৰ শিৰোনাম ৰাখিছে , ‘সেই দীঘল দিনবোৰত'।

‘মাটিমাত' কবিৰ অন্তৰ্দÔষ্টি  আৰু  নজনাক জনাৰ,  অদেখাক দেখাৰ   আকুতি আৰু হেঁপাহৰ   কবিতা।  বহুবোৰ   কবিতা পুৰ হৈ উঠা নাই  যদিও, ইয়াত আছে  প্ৰতিস্ৰুতি,   অজানাক জনাৰ হেঁপাহ।   গাওঁ এখন  থকা   মানুহে   জানে গাওঁ  এৰি নগৰীয়া জীৱন যাপন কৰাৰ সমান দুখ কি! তথাপি জীৱনৰ সন্ধানত, জীৱিকাৰ সন্ধানত মানুহে  গাওঁ  এৰে। এৰিবলগীয়া হয়। কি ন্তু নগৰলৈ আহি  মানুহে পায় কি? তেওঁ মাথোন অহৰহ  হেৰুৱাই যায়।  ক্ৰমাগতভাৱে  হেৰুৱাই  গৈ থকাৰ   মাজতে  থপিয়াই   থপিয়াই   গঢ়ি গঢ়ি   লয়  এচমকা জীৱন।  চুবুৰীয়াৰ মুখৰ এষাৰ মাত ইয়াত নাই । কোনো কাৰো ঘৰলৈ নাযায়। নগৰৰ যি চৌহদত কবিৰ বাস, য'ত কবিয়ে ভাৰাঘৰত বাস কৰে, তাত একেটা চৌহদতে আছে দহটা পৰিয়াল। কিন্তু ছুবুৰীয়া বুলিবলৈ কাউৰী এহালৰ বাদে আন কোনো নাই। ‘চুবুৰীয়া' শীৰ্ষক কবিতাত  কবিয়ে লিখিছে সেই মৰ্মন্তুদ, উন্নাসিক বিচ্ছিন্নতাৰ কথা-

‘আমাৰ বাহিৰেও চৌহদটোত দহটা পৰিয়াল

চুবুৰীয়া বুলিবলৈ কাউৰী এহাল'

এনে ব্যক্তিগত উপলব্ধি  সামূহিক  উপলব্ধিলৈ পৰিণত  হোৱাৰ চিত্ৰকল্প আছে  ‘শৰত কামনা'ত।    গ্ৰীষ্ম আৰু  বৰষা ঋতুৰ উদ্দামতাৰ পিছতে আহে  বিতোপন, সমাহিত  শৰতকাল। কিন্তু  কবিৰ  ‘শৰত কামনা' কবিতাটিৰ চিত্ৰকল্পবোৰে কৈছে জীৱনৰ কঠিনতাৰ কিছু অন্য কথা-

 

‘ৰাতিৰ আকাশত তৰাৰ মৰিশালি

চোতালত মৃত শেৱালিৰ মায়াময়  ৰূপালী জোনাক

শীৰ্ণ নৈৰ দুপাৰি শুভ্ৰতাৰ চকুলো দুধাৰি

আঁহা নাচোঁ ওভতগোৰে

মাৰা হাত-তালি

মাৰোঁ হাত-তালি'

 

কাব্যত এনে উপলব্ধি  দেখা  পোৱাৰ পিছত  কব পাৰি যে,  ৰমন্যাসিক  ভাৱালুতাক  এৰি থৈ বাস্তৱৰ পৃথিৱীৰ কথা কবলৈ থকা এই হেঁপাহেই আচলতে কবিক বহুদূৰ আগুৱাই নিব। অৱশ্যে এটা কথা।  একবিংশ শতিকাৰ কবিয়ে ৰুঢ় বাস্তৱৰ কথা কবলৈ যাওতে সমকালীন ৰাজনীতিৰ মেৰ-পেচবোৰো ভালদৰে বুজিবলগীয়া হয়। পদ্ধতিগতভাৱে বাস্তৱৰ ৰাজনীতিৰ মেৰ-পেচ বুজিবলৈ অপাৰগ হ'লে কবিতা পাগত নুঠে ।  আহি  আহি   কৰবাত যেন ৰৈ যায়। তদুপৰি সাৰ্থক কবিয়ে কবিতা লিখিবলৈ বিচাৰে উজ্জীৱিত পাঠকৰ বাবে। সাহিত্যত নতুন কথা কবলৈ বিচৰাটোও এক প্ৰত্যাহ্বান। কেতিয়াবা ভাৱ হয়, সকলো কথাইতা কোৱা হৈ গৈছে! নতুন কথানো কি আছে?  এটা কথা  স্বীকাৰ  কৰিব  লাগিব যে, তথ্য-প্ৰযুক্তিৰ অভাৱনীয় উন্নতিৰ এই যুগত পাঠকো বহূদূৰ আগুৱাই গৈছে। সেয়েহে সমকালীন সমাজ আৰু ৰাজনীতিৰ চলমান দিশবোৰলৈ তীক্ষ্ণ নজৰ ৰখাটো আমাৰ সকলোৰে কৰ্তব্য।

কবিয়ে প্ৰতিনিধিত্ব কৰা মিচিং গোষ্ঠীৰ জীৱনপ্ৰৱাহত নৈ এখনৰ গুৰুত্ব আৰু মহিমা কিমান তাক গোষ্ঠীৰ মানুহৰ বাদে আন কোনে বুজিব! সেয়েহে কবিয়ে যেতিয়া মৰি অহা নৈ এখনৰ কথা কবিতাত কবলৈ বিচাৰিব, তেতিয়া আশা কৰা যায়- আমাৰ জীৱনৰ অজানা বহু কথাই যেন কবিয়ে এইবাৰ উন্মোচিত কৰিবলৈ গৈছে। নৈ হেৰাই গ'লে হেৰাই যায় পৰম্পৰাৰ অনেক সাধু, লোকজীৱনৰ কলিজাৰ এফাল, বোৱতী এক সভ্যতা-আৰু বহুত কিবাকিবি। ‘নৈ এখন শুকাই গ'ল' কবিতাৰ বেদনা সমকালীন  বাস্তৱতাৰ ওপৰত প্ৰতিষ্ঠিত। কবিয়ে ইয়াত কৈছে-

 

‘নৈখনৰ পোহৰ কাঢ়ি কাঢ়ি নিজৰ শোৱনিকোঠা পোহৰাবলৈ যাওঁতে

যেতিয়া নৈখনৰ জৰায়ু শুকাব তেতিয়া

তোমালোক ক'ত থাকিবা

থাকিবা ক'ত?'

 এনে অন্তৰ্ভেদী দৃষ্টি যেতিয়া থাকে, তেতিয়া  অৱশ্যেই সমালোচনাত্মকভাৱে কব পাৰি যে,  কবিয়ে ‘নৈ এখন শুকাই গ'ল' কবিতাত নৈ হেৰুওৱাৰ অলেখ সমকালীন  বেদনা লিপিবদ্ধ কৰিছে িঠেকই। কিন্তু  কবিতাটোত বহুত ওলোম-জোলোমো আছে। মেদ আছে। জনজীৱন আলোড়িত কৰিব পৰা মহাৰ্ঘ  চিত্ৰকল্পবোৰ যেন  অনুপস্থিতিত ৰৈ গৈছে। কিন্তু তাৰপিছতো আছে ইয়াত  আছে  সম্ভাৱনা। হয়তোবা  অনাগত সময়ত  কবিয়ে  প্ৰগাঢ় জীৱনোপলব্ধিৰে  সেইবোৰ উদ্ধাৰ কৰি আনিবগৈ।

আন এটা কবিতা ‘স্বাধীনতাৰ সোৱাদ'ত আছে তীব্ৰ বক্ৰোক্তিৰে ভৰা চিত্ৰকল্প।

‘আমি স্বাধীন দেশৰ (!) নাগৰিক

গৰু, ছাগলী, কুকুৰ, গাহৰি

আমি একেলগেই থাকোঁ চৰকাৰী মথাউৰিত।”

ই এক ৰাজনৈতিক  কবিতা।  কব পাৰি, এনে তীব্ৰ বক্ৰোক্তি স্বত্বেও  কবিতাটোৰ আন  চিত্ৰকল্পবোৰ  পৈণত হোৱাৰ থল থাকি গৈছে।  সমসাময়িক ৰাজনৈতিক প্ৰসংগক কবিতাত ঠাই দিবলৈ হ'লে ৰাজনৈতিক দিশবোৰৰ প্ৰতি কবিৰ  নজৰো হব লাগিব অতিকৈ তীক্ষ্ণ।

কাব্যসংকলটিৰ ‘অবনৰি' শীৰ্ষক কবিতাটোৰ বহু চিত্ৰকল্পত বাৰে বাৰে  চকু ৰৈ যায়।

তোমাৰ মোহত বন্দী ৰৌগি-ৰৌগাম

পুৰাকথা হৈ এদিন আজোককা আহিছিল

কপাহৰ গুটি বনকুকুৰাৰ পোৱালি দুটি

আৰু

এয়া ঘূণাসুঁতি

...

...

অচিন অবনৰি

এইবাৰ লৃগাঙত কথা দি থৈছোঁ

গাহৰি পোৱালিকেইটা নোদোকা হ'লেই পলুৱাই আনিম জখলা বগাই

কাৰ্চিন-কৰ্তাঙক সাক্ষী কৰি কেঃদাং ফুলা ৰাতি

মনা-নমনা দূৰৈৰপৰা দঃঞি-পঃলই পঠিয়াব ৰিঃবি -গাচৌং

 

আজোককাৰপৰা মোলৈ

হিয়াই-সিৰাই হৈ থকা এসোঁতা তেজৰ নাম অবনৰি'

 

এটা সুন্দৰ আৰু সাৰ্থক কবিতা ‘মাটিমাত'। ই লৃগাঙৰ কবিতা। লৃগাং গোষ্ঠীৰ  প্ৰতিশ্ৰুতি আৰু সম্ভাৱনাৰ  উছৱ। শইচৰ গুটি সিঁচাৰ উছৱ।  ফাগুনৰ  ধূলিয়ৰি, কূটৰ মাটিতেই থাকে  ভবিষ্যতৰ  সপোন। লৃগাঙে সেই কথাকেই   কয়। গোষ্ঠীৰ সৰল প্ৰেমৰ অলেখ স্ৰোত আৰু অন্তঃস্ৰোতেৰে  এই  কবিতাটি সমৃদ্ধ হৈছে।

‘বতাহত উৰি আহে

মৰমে ধুৱাই নিয়া

মই চেনাই শুকাইছোঁ তোমাৰে বেজাৰত ফাগুন

মিংমাং গাৱঁত মৌঃনামৰ ঘৰ

ইমানৰ পাছতো আকাশ ছানি ফল ফুলে,  মন দোলে

আৰু উথলি উঠে কলিজাৰ শিমলুৰঙী গানবোৰ

....

...

ঐয়া মুৰংঘৰত গুমগুমাই বাজি উঠিছে

গুমৰাগ গুমৰাগ ঐকতান

ঐয়া তোমাৰ হিয়া হিয়া বিদাৰি সিঁচা হৈছে

ভালপোৱাৰ বাপতিসহোন ধান

 

কপৌ চৰাই যোৱা বাট কেনি

-এইফালে

মানুহ যোৱা বাট কেনি

--এইফালে

তোমালোকৰ ঘৰলৈ যোৱা  বাট কেনি

--নকওঁ নকওঁ

আমাৰ উছৱ

ভগাঘৰৰ ৰং-ধেমালি'

 

‘ভগাঘৰৰ ৰং-ধেমালি' এই কথাখিনিয়েই যেন প্ৰৱাহমান গোষ্ঠীজীৱনৰ অলেখ ইতিহাস আমাৰ চেতনালৈ, আমাৰ সামূহিক   সোঁৱৰণিলৈ কঢ়িয়াই আনিছে। নৈপৰীয়া গোষ্ঠীৰ জীৱন সদায় অনশ্চিত। বানে ধুৱায়, খহনীয়াই খহায়।  শোক  আৰু  বেদনাৰ বাহিৰে  তাত কি আছে? কিন্তু  তাৰ মাজতেই চলি থাকে জীৱন, শিমৱু ফলে,  ডেকা-গাভৰুৱে পীৰিতি কৰে।   ছন্দিত হয় জীৱন।  জীৱনে পাহি মেলে।

 

‘আমাৰ দুমদুমৰ কোবত জৰজৰকৈ বৰষুণ সৰে

নাচনিৰ ভৰিৰ ছান্দিক চাবত গৰ্ভৱতী হয় আই বসুমতী।

আমাৰ হাঁহি-চকুপানীৰ যুঁৱলীত

ৰজনজনাই উঠা অইঃনতিমবোৰ

আমাৰ  বুকুত গুমৰাগ গুজি ৰোপণ কৰা গানবোৰ

ধান হৈ গজি  উঠে '

এই আশা, এই সপোন, এই চিত্ৰকল্পবোৰেই  ‘মাটিমাত'ৰ অমাতৰ  মাত। একেটি সময়তে একোটি ঊঁইচিৰিঙাৰো মাত-যি মাটিৰ তলৰপৰাই  তীক্ষ্ণ  মাতটোৰে  আমাৰ চেতনাক বিন্ধি যায়।  তীব্ৰস্বৰে।  এয়াই  কবি থিয় দিয়াৰ ভেটি।  ইয়াৰপৰাই তেওঁ  আগুৱাই  যাবগৈ লাগিব।